Sylogizm cz. 5

By admin

Styczeń 8, 2018 Podstawy logiki 1 Comment Tagi:

Weźmy np. sylogizm Camestres; – m wskazuje, że potrzeba przestawić przesłanki; pierwsze s, że potrzeba odwrócić wprost mniejszą, drugie s, że potrzeba odwrócić wprost wniosek. Następujący tedy sylogizm;

Wszystkie gwiazdy świecą same przez się;

Wszystkie planety nie świecą same przez się;

więc:   Żadna planeta nie jest gwiazdą.

brzmieć będzie tak:

Żadne ciało świecące samo przez się nie jest planetą;

Wszystkie gwiazdy świecą same przez się;

więc:   Żadna  gwiazda nie jest planetą;

otrzymaliśmy tedy sylogizm z pierwszej figury w trybie Celarent.

Kierując się poprzednimi wskazówkami, łatwo będzie te same środki redukcyjne zastosować do innych trybów.

Redukcja nie wprost. Tryby Baroko i Bokardo nie mogą być sprowadzone wprost do pierwszej figury, lecz można je sprowadzić do niej pośrednio. I tak:

Przypuśćmy, że X, Y, Z wyobrażają wielki, średni i mały termin; sylogizm w trybie Baroko wyrazi się w postaci następującej:

Wszystkie X są Y

Niektóre Z nie są Y;

więc: Niektóre Z nie są X.

Jeżeli teraz odwrócimy pierwszą przez przeciwstawienie, wypadnie: Wszystkie nie Y nie są X. Jeżeli z tego zdania zrobimy większą przesłankę sylogizmu, otrzymamy sylogizm pierwszej figury w trybie Ferio, a mianowicie:

Wszystkie nie-Y nie są X;

Niektóre Z są nie-Y;

więc: Niektóre Z nie są X.

Tryb Bokardo można by przerobić w sposób następujący:

więc:

Niektóre Y nie są X,

Wszystkie Y są Z,

Niektóre Z nie są X.

W tym sylogizmie odwróćmy większą (przesłankę) przez przeczenie; przestawmy przesłanki, a otrzymamy sylogizm pierwszej figury w trybie Darii:

Wszystkie Y są Z,

Niektóre nie-X są Y,

Więc: Niektóre nie-X są Z.

Latest Comments
  1. Reklama