O zdaniach – sądach cz. 4

By admin

Czerwiec 9, 2017 Podstawy logiki No comments

Podział zdań. Kant podzielił sądy na analityczne i syntetyczne, za pomocą pierwszych twierdzimy o subiekcie ten atrybut, który w nim zawierał się domyślnie; w sądzie np.: trójkąt ma trzy kąty – atrybut otrzymujemy przez analizą, albo rozkład subiektu; za pomocą drugich twierdzimy o subiekcie atrybut, który nie był w nim zawarty. Ziemia jest kulista; doświadczenie to i rachunek pokazały nam tę własność ziemi; w tym razie sąd jest syntezą, połączeniem subiektu i atrybutu. Logika czysta nie uwzględnia tej różnicy, wynikającej ze sposobu tworzenia się lub nabywania wiadomości. Rozważa ona pojęcia gotowe, nie badając, jak one się wytworzyły, zadanie to pozostawiając psychologii i metafizyce; dla niej pojęcia są to całości dane, które ona rozkłada; jej oczach wszystkie zdania są autentycznymi.

Jakość sądów: zdania twierdzące, zdania przeczące. Logika odróżnia w zdaniach jakość i ilość. Jakością zdania jest jego charakter twierdzący lub przeczący. Niektórzy logicy utrzymywali, że twierdzenie w gruncie nie różni się od przeczenia. Podług nich zaprzeczać, że pewien atrybut przypada (powiedzieć np.: człowiek nie jest czworonożnym) jest to powiedzieć: człowiek jest nie czworonożnym.