Author Archive

Wszelako można przytoczyć dwie odwrotne formuły tej zasady a jednakże zarówno prawdziwe: 1-e Co należy do całości, to należy do składowych części tej całości; 2-e Co należy do wszystkich części całości, to należy do całości składającej się z tych części. Mówiąc innymi słowy, jest tożsamość pomiędzy całością a częściami,

Read More...

Ale przypuśćmy, że przedmiotem zapytania, jest większa przesłanka poprzedzającego sylogizmu, a mianowicie: czy zwierzęta bez żółci żyją długo, i że dla rozstrzygnięcia tego zapytania mamy do rozporządzenia to samo pojęcia, co i poprzednio; niezawodnie terminy muszą ulec innej kombinacji; średni termin sylogizmu poprzedzającego zajmie miejsce małego, i nawzajem; wypadnie

Read More...

Podobnie rzecz się ma w przykładach następujących; Poniedziałek, wtorek, środa, czwartek, piątek, sobota, niedziela, składają się z 24 godzin; Ale poniedziałek, wtorek, środa, czwartek, piątek, sobota, niedziela są wszystkie dniami tygodnia; Więc wszystkie dni tygodnia złożone są z 24 godzin. żelazo, miedź, złoto, srebro, platyna, aluminium, inerktirjusz itd. są

Read More...

Nie taką jest indukcja, którą zajmować się mamy w logice formalnej. Indukcja naukowa nie dochodzi do wniosków, wynikających koniecznie z danych przesłanek, na mocy praw myśli; logicznie wytworzyć ona może tylko prawdopodobieństwa, dosyć mocne, ule w każdym razie dalekie od owej pewności, jaka cechuje wniosek wyciągnięty z danych przesłanek.

Read More...

Względem dedukcji odwrotną jest indukcja. Pierwsza wnioskuje od całości do części; druga od części do całości. W słowniku logicznym wyraz indukcja ma dwa znaczenia nader różne, których nadzwyczaj ważną jest rzeczą nie mieszać z sobą. Najczęściej przez indukcję rozumiemy taki proces rozumowania, za pomocą którego z kilku spostrzeżonych przez

Read More...

Sylogizmy rozłączne.  Sylogizm rozłączny składa się również z dwóch przesłanek; większa jest zdaniem rozłącznym, mniejsza kategorycznym, twierdzącym lub przeczącym. przykłady: A jest albo B albo C; Tym razem A jest B, Więc A nie jest C. A jest B lub C, Tym razem A nie jest B, Więc A

Read More...

Znanym jest rozumowanie, które pewien moralista kładzie w usta lisa. Ten, zanim się odważył przejść przez zamarzłą rzekę, słucha i mówi: Co hałasuje, to się porusza; Co się porusza, to nie jest zamarzłe; Co nie jest zamarzie, to jest płynne; Co jest płynne, to się ugina pod ciężarem; Więc

Read More...

Większa przesłanka jest mi tak znaną, że zbytecznym jest wypowiadać ją; opuszczam ją nawet w myśli i wyrażam sylogizm w formie przyspieszonej; ,,Tlen musi być ważkim, ponieważ jest substancją materialną.” Entymema jest bardzo częstym w mowie zwyczajnej. Sylogizmy mogą się łączyć z sobą w rozmaity sposób. Oto, np., następujący

Read More...

Sylogizmy wypowiedziane w pełni i normalnie spotykamy rzadko, i to chyba w dziełach logicznych. Jednakże, piszą i mówiąc, zawsze rozumujemy, jeśli nie po prawnie, to przynajmniej z pewną ciągłością; cząstki mowy ale, więc, atoli, istotnie, albowiem, ponieważ, a że, tedy, stąd, a zatem, przeto, itp., pokazują w naszym języku

Read More...

Weźmy np. sylogizm Camestres; – m wskazuje, że potrzeba przestawić przesłanki; pierwsze s, że potrzeba odwrócić wprost mniejszą, drugie s, że potrzeba odwrócić wprost wniosek. Następujący tedy sylogizm; Wszystkie gwiazdy świecą same przez się; Wszystkie planety nie świecą same przez się; więc:   Żadna planeta nie jest gwiazdą. brzmieć będzie

Read More...